Het Minderheidskabinet: communicatie en gedrag als fundament

​Met de vorming van een minderheidskabinet vindt er een fundamentele verschuiving plaats, die alles te maken heeft met communicatie. Waar een meerderheidskabinet kan leunen op een numeriek overwicht en vaste steun, moet een minderheidskabinet het hebben van overtuigingskracht. Elk voorstel vraagt opnieuw om draagvlak.

Een ontwikkeling die niet alleen interessant is voor politici, maar voor iedere organisatie die beweging wil creëren zonder vanzelfsprekende meerderheid.

Hoe maak je meer van een minderheidskabinet?

Communicatie begint altijd bij de vraag: wat wil je dat mensen doen?

Bij een minderheidskabinet is het antwoord kristalhelder. Je wilt dat oppositiepartijen vóór jouw wetsvoorstellen stemmen. Dat de oppositie constructief meedenkt in plaats van saboteert. Kortom, steun is belangrijker dan ooit.

In een minderheidskabinet werkt macht niet meer op basis van getallen, maar op basis van communicatie en beïnvloeding.

Dat vraagt om een strategische verschuiving, namelijk:

Van afdwingen naar overtuigen

Het verschil tussen afdwingen en overtuigen lijkt om woordjes te gaan, maar is psychologisch enorm. Afdwingen werkt vanuit hiërachie, overtuigen werkt vanuit wederkerigheid.

Om de steun van anderen te winnen, zul je hen moeten overtuigen. De vraag voor het kabinet is niet langer “hoe krijg ik mijn zin?”, maar “hoe maak ik het logisch, veilig en aantrekkelijk voor de ander om mee te bewegen?”

Mensen bewegen namelijk zelden mee omdat ze móéten. Ze bewegen mee omdat:

• ze zich gehoord voelen;
• hun belangen erkend worden;
• ze voelen dat het ook hún keuze is;
• en het risico beperkt voelt.

Dat betekent dat je zult moeten communiceren vanuit het collectief. Ruimte geven, ego’s opzij zetten. En bovenal: bewust de ‘shine’ delen. Als je wilt dat anderen hun nek voor je uitsteken, moet je dat gedrag belonen. Zonder die wederkerigheid zal de oppositie de pijn van (voor hun achterban) impopulaire maatregelen niet willen delen.

​Lessen uit Scandinavië

Nederland heeft weinig succesvolle ervaring met minderheidskabinetten. Maar in landen als Denemarken en Zweden zijn minderheidskabinetten eerder regel dan uitzondering. Wat kunnen van hen leren?

Kijken we naar het stukje verbinding, is het Deense model van de politiske forlig (beleidsakkoorden) een mooi voorbeeld. Door langjarige afspraken te maken waarbij betrokken oppositiepartijen een vetorecht krijgen en structureel door ministers worden bijgepraat, maak je ze medeverantwoordelijk. Je dwingt ze als het ware uit de profileringskramp en in een verbindende, bestuurlijke rol.

Gedragsmatig is dit slim. Mensen steunen plannen sneller wanneer zij mede-eigenaar zijn. Autonomie en erkenning zijn krachtige motivatoren. Precies daarom landen co-creatieprojecten in organisaties vaak beter dan top-down besluiten.

Ook meer maken van een minderheid?

De meeste organisaties zitten vaker in een minderheidspositie dan ze denken. Je hebt misschien een besluit genomen. Een strategie vastgesteld. Een koers bepaald.

Maar zonder dat mensen écht meebewegen, blijft het papier.

Wie vast blijft houden aan de reflexen van afdwingen, profileren en macht, zal in zo’n situatie weinig beweging op gang brengen. Door overtuigingskracht, verbinding en breed draagvlak centraal te stellen, zet communicatie mensen wél in beweging.

Wil je dat stakeholders meedenken in plaats van tegenwerken?
Dat teams zich mede-eigenaar voelen in plaats van afwachten?

Wij luisteren graag naar je verhaal om mee te denken over effectieve communicatie. De koffie en thee staan klaar: https://gr8.eu/contact/