Kiezen voor techniek: talent verleiden in plaats van overtuigen

​𝗣𝗲𝗿𝘀𝗼𝗻𝗲𝗲𝗹𝘀𝘁𝗲𝗸𝗼𝗿𝘁 𝗶𝗻 𝘁𝗲𝗰𝗵𝗻𝗶𝗲𝗸?
𝘌𝘳 𝘪𝘴 𝘨𝘦𝘦𝘯 𝘵𝘦𝘬𝘰𝘳𝘵 𝘢𝘢𝘯 𝘵𝘢𝘭𝘦𝘯𝘵. 𝘌𝘳 𝘪𝘴 𝘦𝘦𝘯 𝘵𝘦𝘬𝘰𝘳𝘵 𝘢𝘢𝘯 𝘪𝘮𝘢𝘨𝘰 𝘦𝘯 𝘵𝘰𝘦𝘬𝘰𝘮𝘴𝘵𝘣𝘦𝘦𝘭𝘥.

Onlangs werd in het nieuws uitgelicht dat steeds meer jongeren thuiszitten zonder baan (bron: UWV). Tegelijkertijd kampt de technieksector met een structureel en groeiend tekort aan mensen. Hoe kan het dat we aan de ene kant staan te springen om technisch talent, terwijl aan de andere kant een groeiende groep jongeren geen plek weet te vinden op de arbeidsmarkt?

Te weinig jongeren kiezen voor een toekomst in techniek. Niet omdat er geen kansen liggen. Integendeel. De vraag is enorm. En de relevantie is groter dan ooit. Of het nu gaat om woningbouw, de energietransitie of de rol van technologie in sectoren als zorg, defensie en landbouw, zonder techniek staat alles stil. Om maar eens een bekende slogan van de transportsector te verbasteren.

Stigma op techniek

Toch lukt het niet om voldoende jongeren te interesseren voor die wereld. Waar gaat het dan mis? Waarschijnlijk op meerdere plekken tegelijk. Veel jongeren weten simpelweg niet goed wat techniek inhoudt en welke mogelijkheden er zijn. Vaak komt techniek te laat in beeld, pas als de keuzes voor een studie/opleiding al gemaakt zijn. Techniek lijkt nog steeds te saai, ouderwets en complex. Daarbovenop spelen weerstanden mee: hardnekkige vooroordelen en twijfels over of het ‘wel iets voor hen is’. De sociale omgeving versterkt dat vaak, doordat ouders of vrienden andere richtingen hoger waarderen.

De technieksector heeft de komende vijf jaar zo'n 121.000 nieuwe vakmensen nodig. Online zijn er bijna 50.000 vacatures in de techniek. Kortom, werk aan de winkel! Dat vraagt om een brede, doordachte aanpak:

• Onderzoek de bepalende gedragsbeïnvloeders en acteer daarop
• Werk samen (bedrijfsleven, onderwijs en overheid)
• Werk aan een lange termijn oplossing
• Maak techniek “cool” en de eenvoudige keuze

Initiatieven uit ons werkveld

Gelukkig wordt de daad al bij het woord gevoegd en zijn er veel initiatieven die zich al inzetten voor het enthousiasmeren van talent voor de techniek.

Zo vond in maart de First Lego League plaats. In plaats van abstracte theorie leren kinderen via maatschappelijke toepassingen hoe zij met techniek kunnen bijdragen aan de wereld. Onze opdrachtgevers Avans Hogeschool en SABIC zijn beide partner van dit evenement.

Brainport Eindhoven laat middels de PSV Brainport Scholenchallenge leerlingen ontdekken hoe techniek, innovatie en ondernemerschap in de praktijk samenkomen. Duizenden leerlingen uit groep 6,7 en 8 uit de regio werken aan echte vraagstukken van bedrijven uit de Brainportregio.

De redesign life Foundation zet zich met Greenkarting in om jongeren te laten ervaren hoe cool techniek is. Met het bouwen van een elektrisch aangedreven kart én het racen erin, enthousiasmeren we kids voor een toekomst in technologie.

​4 technieken om jongeren te enthousiasmeren

Een heleboel mooie initiatieven dus, maar wat is er nodig om structureel het tekort aan talent in de techniek op te lossen? Alleen het verstrekken van informatie blijkt onvoldoende. Deze uitdaging vraagt om bewezen gedragspsychologische technieken, die barrières van talent en vooroordelen over techniek wegnemen:

1) Pas nudging en keuzearchitectuur toe

In een eerder blog gingen we in op keuzearchitectuur. Ook bij het enthousiasmeren van talent is dit een belangrijke tool. Jongeren maken keuzes vaak snel, intuïtief en beïnvloed door cognitieve processen als de status quo bias (weerstand tegen verandering) en kuddegedrag.

Met 'nudging' stuur je dit gedrag subtiel, zonder keuzevrijheid te beperken. Denk aan deelname aan technische oriëntatieprogramma's als standaard in te stellen (opt-out in plaats van opt-in) of framing van techniek als "maatschappelijk belang" of “innovatie en status", afhankelijk van de interesses van het talent.

2) Versterk het zelfvertrouwen

Onderzoek laat zien dat de keuze voor techniek sterk afhangt van de overtuiging van talent dat een technische taak met succes volbracht kan worden. Als dit zelfvertrouwen ontbreekt, haakt talent af.

Je kunt zelfvertrouwen vergroten door talent meer te laten ‘klooien’ en doen. Praktische succeservaringen vormen het krachtigste middel om het vertrouwen in eigen kunnen te laten groeien. Herkenbare rolmodellen waarmee het talent zich kan identificeren (qua achtergrond, geslacht of sociale identiteit) kunnen het zelfvertrouwen ook vergroten.

3) Segmenteer communicatie

Benader jongeren en talent niet als één homogene groep, maar communiceer op basis van dieperliggende drijfveren. Zo heb je leerlingen die graag ontdekken, leerlingen die graag creatief bezig zijn, en leerlingen die juist waarde hechten aan maatschappelijke impact maken. Door “Talent” over één kam te scheren, missen we belangrijke haakjes om jongeren tijdens hun schoolcarrière te interesseren voor techniek. Ontdek hier meer over de diverse bètatypes.

4) Verander niet het talent, maar de context

Bovenstaande technieken gaan uit van het talent en de manier waarop zij keuzes maken. Maar in plaats van de interesse of het gedrag van talent te ‘repareren’, is een andere invalshoek het veranderen van de context waarin techniek wordt aangeboden.

Dat wil zeggen: Koppel de abstracte leerstof expliciet aan de bestaande hobby's, de leefwereld en het dagelijks leven van de jongeren. Dit verlaagt de drempel aanzienlijk. Een mooi voorbeeld hiervan is VHTO (een organisatie die zich inzet voor meer diversiteit in de techniek- en IT-sector). Er zijn namelijk grote verschillen tussen vrouwen en mannen in de techniek, en VHTO stelt dat de focus niet moet liggen op het veranderen van meiden of vrouwen, maar op het aanpakken van de barrières die hun omgeving opwerpt.

Breng ook beweging op gang

Een open dag is een goed middel om jongeren de overtuigen, maar om structureel meer jongeren te enthousiasmeren voor techniek is een verandering van het systeem noodzakelijk. En daarbij spelen communicatie en gedragspsychologie een grote rol.

Jongeren in beweging brengen, dit is waar communicatie en gedragspsychologie bij elkaar komen. En wat ons betreft is dat dan ook dé manier om deze uitdaging aan te pakken. Heb jij zo’n uitdaging voor je? Je weet ons te vinden.