Gewaagde reclame: durf jij jezelf af te kraken?

De inspiratie voor dit stuk begon een aantal weken geleden toen we tegen een mupi-campagne van Tilburg aanliepen. In de Bredase binnenstad.

Wie hier woont, weet wat dat betekent. NAC tegen Willem II. Bourgondisch tegenover industrieel. Reclame maken voor Tilburg in Breda? Dat vonden wij wel ballen tonen. Maar de uitingen zelf des ter meer.

Geen glimmende skyline of ‘ontdek het mooiste van Tilburg’, maar een stad die hardop zegt dat ze nergens op lijkt. Het gebruik van zelfspot maakt het een soort anti-marketing campagne die meteen bij ons aansloeg. Maar waarom werkt dat eigenlijk zo goed?

 

Waarom perfectie niet meer overtuigt

Mensen herkennen reclame van ver. Zodra iets ruikt naar verkooppraat, gaat de verdediging omhoog. Dat wordt ook wel de persuasion knowledge genoemd. We weten hoe overtuigen werkt, en als dat er te dik bovenop ligt wantrouwen we het juist. Wantrouwen, ook wel scepsis genoemd, valt onder de gedragsbepaler weerstanden. De meeste organisaties proberen een weerstanden-probleem vaak op te lossen door vooral de voordelen te benadrukken, maar dat werkt averechts.

Een merk dat zegt dat het perfect is, roept daardoor de vraag op: wat verzwijg je? Maar een merk dat zijn eigen gebrek benoemt, haalt die vraag juist weg. Het kritische oordeel is al geveld door de afzender zelf.

Met de inspiratie van Tilburg op zak lichtten we hieronder drie campagnes uit die gebruik maken van zelfspot, humor en imperfectie.

 

 

Tilburg: built different

Citymarketing Tilburg lanceerde dit najaar Tilburg. Built different. Het manifest opent met “Tilburg lijkt nergens op. Gelukkig maar.” Iets verderop: “Mooi of lelijk? Volgende vraag”.

In video’s reageren Tilburgers op negatieve online reacties over hun stad. En inwoners delen hun eigenaardigste plekken voor een alternatieve stadskaart.

Wie zijn eigen rafelranden benoemt, neemt de criticus zijn munitie af. Want dat er in Breda grapjes worden gemaakt over het ‘lelijke Tilburg’ weten ze wel. Een gemeente die ‘lelijk’ omarmt, neemt een risico. Juist dat risico maakt de boodschap geloofwaardig. Daarbij komt de trots op hun eigenaardigheid van de inwoners zelf, en dat is lastig te kopiëren.

Oslo: is it even a city?

Na Tilburg konden we niet wegblijven van de campagne van Visit Oslo die in 2024 viraal ging.

De campagne laat de 31-jarige Halfdan door zijn stad slenteren. Hij is niet bepaald onder de indruk. Je loopt de premier zomaar tegen het lijf op straat. Je kan een tafel krijgen bij een toprestaurant zonder reservering. En de Schreeuw van Munch? “Not exactly the Mona Lisa”.

Zo’n gewaagde campagne kan de plank behoorlijk misslaan, maar met de juiste toon wist deze te raken. Elk nadeel dat Halfdan noemt is een voordeel voor de bezoeker. Rust. Veiligheid. Alles dichtbij. De kijker trekt die conclusie zelf tussen de ironie door. Dat maakt hem sterker dan elke gefabriceerde claim dan ook.

 

 

Surreal: het ontbijtmerk met ietwat surrealistische marketingaanpak

 

Dat steden goed scoren met ironie hebben we bewezen, maar het Britse Surreal schuwt het ook niet. Het Britse eiwit- en suikervrije ontbijtgranen merk is de uitdager tussen reuzen met miljoenenbudgetten. Hoe verover je dan je plekje in de markt? Door vertrouwde marketingregels over boord te gooien en een flinke dosis humor te gebruiken.

 

Ze zijn bekend geworden met verschillende ludieke billboards, maar hun campagne met ‘bekende mensen’ is vooral geprezen. In 2023 hingen er billboards met teksten als “We’re Dwayne Johnsons’s favourite cereal” en “official cereal of Ronaldo”. Onder het sterretje kwam de uitleg: Het ging om Dwayne Johnson, een busschauffeur uit Londen, en bij Ronaldo stond de tekst “propably not the Ronaldo you’re thinking of”. Wereldwijde aandacht voor een fractie van wat een echte beroemdheid kost.

Ze maken posters die bewust alle ontwerpregels breken en voeren een toon op LinkedIn die de marketingwereld op de hak neemt.

Waarom gaan we hier dan toch op aan? Ons brein filtert gemakkelijk reclame weg die eruitziet als reclame. De uitingen van Surreal zien er soms net verkeerd uit waardoor je twee keer kijkt.

Daarnaast hebben ze hun doelgroep slim gekozen: de grappen zijn mede gericht op marketeers. Die er vervolgens iets over delen. De vakwereld wordt zo het mediakanaal en genereert meer exposure. Ons hebben ze dus ook beet 😉

Waar het mis kan gaan

Zelfspot en humor is geen trucje. Dat bewees Apple met de commercial Crush! Waarin het laat zien hoe dun de nieuwe iPad is. Een hydraulische pers verplettert muziekinstrumenten, verf en beelden. De kijker ziet een techbedrijf dat creativiteit platwalst voor eigen gewin. Apple bood excuus aan.

Gewaagd en arrogant liggen dus dicht bij elkaar. Het verschil zit hem in wie de klap krijgt. Bij Tilburg, Oslo en Surreal is dat de afzender zelf. Daar zit de kracht.

Vier regels voor gewaagde reclame

  1. Lach om de verpakking, niet om de kern. Tilburg lacht om zijn stadsbeeld. Over zijn makers en ondernemers wordt niet gegrapt. Wie spot met de belofte die klanten echt nodig hebben, verliest vertrouwen.
  2. Het moet in je DNA zitten. Een behoudende organisatie die ineens een gevatte toon aanslaat, valt door de mand. Surreal is van verpakking tot LinkedIn-post hetzelfde merk.
  3. Verstop een kracht in elke zwakte. Benoem het gebrek. Laat de ontvanger zelf ontdekken waarom het eigenlijk een voordeel is. Halfdans ‘saaie’ stad is precies wat de overprikkelde reiziger zoekt.
  4. Context maakt de grap. Tilburg in Breda werkt door de rivaliteit. Hetzelfde affiche op de A10 bij Amsterdam zegt niemand iets.

‘Gewaagde reclame’ vraagt zelfkennis. Je moet precies weten wat je bent, en wat je niet bent, voordat je erom kunt lachen.

Bij gr8 duiken we in jouw kern en kijken we bij elke campagne naar het gedrag erachter. Wil je weten of jouw merk dit lef kan dragen? Neem hier contact met ons op.